Ik was al een beetje voorbereid door Annemarie, de vrijwilligster die Carolien begeleidde. Carolien was een oudere dame van halverwege de zeventig, en ze was alcoholiste. Er was het vermoeden dat ze ook licht begon te dementeren maar dat was op dit moment een beetje lastig te diagnosticeren geloof ik. Het zou ook zo maar kunnen dat haar cognitieve vermogen en geheugen wat achteruit gingen vanwege het alcoholgebruik. In ieder geval was het duidelijk dat ze hulp nodig had met haar financiën. Zelfs haar huisarts was het daar mee eens. Hij had al een beknopte rapportage geschreven met daarin het advies om, vanwege het alcoholgebruik, bewind aan te vragen voor Carolien.

‘We kunnen de afspraak het beste een beetje vroeg in de ochtend plannen,’ had Annemarie gezegd toen ze telefonisch contact met me opnam, ‘dan is de kans het grootst dat ze nog nuchter is.’

Dus, om negen uur stonden Annemarie en Carolien al bij mij op de stoep. Ik deed de deur voor ze open. Annemarie gebaarde dat Carolien voor mocht gaan. Een charmante kleine dame – ze kwam tot ongeveer halverwege mijn bovenlichaam – met een rond mollig gezicht stapte het kantoor binnen en gaf me een stevige hand.

‘Hallo Mariëlle,’ zei ze, ‘ik ben Carolien!’ Ze lachte er heel vriendelijk bij. Haar volle lippen waren knalrood gestift en vormden een scherp contract met haar tanden, die een klein beetje vergeeld waren. Het verbaasde me dat ze haar eigen gebit nog had. Verder was ze lichtjes opgemaakt en had ze haar haar netjes gekapt. Ze zag er helder en scherp uit. Waarschijnlijk te danken aan het vroege tijdstip.

Ik begeleidde de dames naar de spreekkamer en nadat ik ze van een kopje thee had voorzien, nam ik tegenover ze plaats. Carolien lachte nog steeds heel vriendelijk naar me.

‘Fijn dat jullie er zijn,’ begon ik, ‘ik heb begrepen dat u op zoek bent naar een bewindvoerder?’

Ze knikte. ‘Ja, het gaat allemaal niet meer zo gemakkelijk voor me. Tegenwoordig moet je zo veel doen met de computer en dat lukt mij allemaal niet hoor.’

Ik keek vluchtig naar Annemarie. De reden dat Carolien hulp nodig had, was voornamelijk vanwege haar alcoholverslaving. Ik vond het prima om nog even met Carolien mee te gaan in het verhaal dat vooral de computer het grote probleem was, maar ik wist niet zeker wat Annemarie precies met haar besproken had. Die vatte mijn blik gelukkig goed op.

‘Ja Carolien,’ zei ze, ‘dat is inderdaad een reden dat het je niet zo goed lukt. Maar de belangrijkste reden heeft met iets anders te maken, toch?’

Carolien hield haar hoofd een beetje schuin en nam me taxerend op. Ik glimlachte en wachtte rustig af. Na een seconde of tien begon ze ondeugend te lachen.

‘Ik lust wel een wijntje,’ zei ze, en ze sloeg een hand voor haar mond. Ze keek er heel grappig bij. Dat was voor mij het moment dat ik besloot akkoord te gaan om haar bewindvoerder te worden. Ik zou vast en zeker lol gaan hebben met haar (en om haar). In het leven van een bewindvoerder is dat heel wat waard.

Ik schoot in de lach. ‘Ah, ja, dat is meestal niet zo’n al te beste combinatie, alcohol en financiën. Kunt u wat meer vertellen over uw situatie?’

‘Ik ben twintig jaar geleden gescheiden van mijn man. Hij en ik hebben de hele wereld over gereisd, we hebben zelfs enkele jaren in het buitenland gewoond! Hij is ondertussen overleden. Ik ben na de scheiding blijven reizen, maar dat gaat nu helaas niet meer. Ik word ook een dagje ouder hè.’ Ze keek weer heel grappig.

‘Wat interessant,’ zei ik, ‘wat voor reizen maakte u graag?’

Ze vertelde over de landen die ze bezocht had in het Verre Oosten en in Zuid Amerika. En ook over stedentrips die ze zeer regelmatig maakte naar verschillende Europese steden. Uit haar verhalen proefde ik dat ze een beetje een bohemien levensstijl had geleefd. Dat kwam wel overeen met de zwierige jurk die ze aan had.

‘Ik heb zo veel kunstenaars en muzikanten gekend,’ ging ze verder, ‘dat mis ik nog wel het meeste denk ik. En de wijn vloeide dan altijd rijkelijk. Dat was nooit een probleem, iedereen dronk gezellig mee. We hebben altijd zo ontzettend veel plezier gehad met elkaar! De meeste van mijn vrienden zijn ondertussen al overleden of wonen in het buitenland. Door de jaren heen zijn die contacten een beetje doodgebloed. Wijn drinken is het enige dat ik nog over heb.’ Ze haalde verontschuldigend haar schouders op.

‘Nou, dat klinkt als een heel mooi en interessant leven. Ik kan me voorstellen dat u dat mist.’

Ze keek me stralend aan. ‘Als je een keer bij mij thuis bent, dan kan ik je allemaal foto’s laten zien. Ik heb albums vol!’

‘Dat lijkt me heel leuk!’ zei ik. ‘En wat kunt u me vertellen over uw financiën? Weet u of u schulden heeft? Dat is voor mij wel belangrijk om te weten.’

Carolien keek nu vragend naar Annemarie.

‘Daar kan ik wel wat over vertellen.’ Annemarie haalde een stapeltje documenten uit haar tas. ‘Ik heb al een overzicht gemaakt van haar inkomsten en uitgaven. En ze heeft inderdaad wat schulden. Er is bijvoorbeeld een huurachterstand.’ Ze schoof het stapeltje naar mij toe.

Mijn hart maakte een sprongetje. Annemarie had een prachtig budgetplan gemaakt en een gedetailleerde lijst met de schulden. Het gebeurde niet vaak dat ik een administratie als het ware op een presenteerblad kreeg aangeleverd. Met deze informatie zou ik het bewind, zodra het uitgesproken was, in een recordtempo op kunnen starten.

‘Ik heb de verhuurder al gesproken,’ ging ze verder, ‘en heb ze verteld dat we vandaag met jou een afspraak hebben. De medewerkster kende jou, zei ze. Ze zou voorlopig even niets doen met de huurachterstand.’ Ze noemde de naam van de medewerkster. Het klopte inderdaad dat zij en ik elkaar kenden. Het was een incassomedewerkster die nog erg sociaal was en ons meestal alle ruimte gaf om huurachterstanden op te lossen zonder de problemen te verergeren met deurwaarders en extra kosten.

Ik legde uit wat het zou betekenen voor Carolien als ik haar bewindvoerder zou zijn. En welke stappen we zouden moeten nemen om het bewind aan te vragen.

‘Het feit dat je huisarts al een rapportage en advies heeft geschreven, is heel fijn! Ik zal de aanvraagformulieren opstellen,’ zei ik nadat ze liet weten dat ze mij graag als haar bewindvoerder wilde. ‘Die kunt u dan tekenen en dan kan ik het hele pakketje opsturen naar de rechtbank. We zullen over een aantal maanden een uitnodiging krijgen om naar de rechtbank te gaan. De rechter wil graag nog even met u praten om zeker te weten dat u dit wilt en om zeker te weten dat het ook echt nodig is.’

De aanvraag werd opgestuurd en een maand of drie later kregen we de uitnodiging voor de zitting. Annemarie liet me weten dat ze met Carolien mee zou komen.

Die donderdagmiddag liep ik tien minuten voordat de zitting gepland stond de trappen op naar de eerste etage van de rechtbank. Hier bevonden zich de verschillende kamers die gebruikt werden voor kantonzaken, waar bewind ook onder valt. In de wachtruimte zag ik Annemarie en Carolien al zitten. Zodra Carolien mij in het oog kreeg, begon ze enthousiast te zwaaien. En te roepen.

‘Kijk!,’ ze stootte Annemarie aan, ‘daar heb je Mariëlle! Joehoe! Wij zijn er al hoor!’

Annemarie keek wat gepijnigd. Ik vond het allemaal juist wel vermakelijk. Ik zwaaide terug en gebaarde naar de balie die zich recht tegenover de trap bevond. ‘Ik ga me eerst even aanmelden,’ zei ik.

‘U hoort bij mevrouw Snoek begrijp ik?’ vroeg de bode toen ik voor zijn balie stond. Hij had vanaf zijn plek perfect zicht op de wachtkamer en had Carolien al zien zwaaien en horen roepen. Hij keek een beetje bedenkelijk naar haar en keek vervolgens weer naar mij.

Ik knikte. ‘Ja, Carolien Snoek.’

Hij keek op een document waarop de verschillende zittingen voor die dag vermeld stonden. ‘U bent de bewindvoerder?’

Weer knikte ik. ‘Mevrouw Penning,’ zei ik.

‘Komen er nog meer mensen?’ vroeg hij.

‘Nee, we zijn nu compleet.’

‘Goed,’ zei de bode, hij zette een zwierige krul op zijn document, ‘u kunt plaatsnemen. Wanneer de zitting begint zal ik jullie oproepen.’

Ik bedankte hem en liep naar de twee dames. Langs de muur stond een rij met stoelen, sommige met een laag tafeltje er tussen. Annemarie en Carolien zaten ieder aan een kant van zo’n tafeltje. Voordat ik kon gaan zitten op de lege stoel naast Carolien, was ze al opgesprongen. Ze wiebelde een beetje heen en weer. Haar zwierige jurk wapperde om haar heen, haar lippen waren weer knalrood gestift.   

‘Wat leuk om jou te zien!,’ Ze gaf me een grote knuffel. Er hing een flinke alcoholwalm om haar heen. ‘Ik ben toch zo benieuwd wat de rechter allemaal zal gaan zeggen. Ik vind het spannend hoor! Kom, ga gezellig naast me zitten.’ Ze nam weer plaats op haar eigen stoel – nou ja, ze liet zich eigenlijk gewoon vallen – en gebaarde naar de stoel naast haar.

Ik gaf eerst Annemarie een hand. Die haalde verontschuldigend haar schouders op. ‘Sorry,’ mompelde ze.

Carolien was zich er niet van bewust dat de verontschuldiging op haar sloeg.

Ik haalde ook mijn schouders op en grijnsde naar Annemarie. Zij was niet verantwoordelijk voor het gedrag van de oudere dame, die overduidelijk flink aangeschoten was. Op z’n mínst flink aangeschoten. Het beloofde een interessante zitting te worden.

Carolien klopte uitnodigend op de stoel naast haar. Zodra ik zat pakte ze mijn arm vast en kroop tegen me aan. Ze legde haar hoofd op mijn schouder en keek breed lachend naar me op. Er zat nu een veeg rode lippenstift op haar voortand. Ik wilde er eigenlijk iets van zeggen maar was bang dat ze – in een poging om die veeg weg te krijgen – de rode lippenstift alleen maar verder over haar gezicht zou uitsmeren. Ik besloot dus om die rode veeg te negeren.

‘Ik ben toch zó blij dat jij mijn bewindvoerder gaat worden,’ riep ze. Ze kneep zachtjes in mijn arm. ‘Wat gaat de rechter straks zeggen denk je?’

‘Dat weet ik niet precies. Meestal stelt hij wat vragen. Maakt u zich maar geen zorgen hoor, u zit niet in het strafbankje.’

Ze ging wat rechtop zitten en schudde driftig haar hoofd. ‘Gelukkig niet! Ik ben best wel nerveus. Ik heb één glaasje wijn op voordat ik van huis wegging,’ zei ze. ‘Om me een beetje moed in te drinken.’

‘Poeh,’ zei ik. ‘Weet u zeker dat het maar één glaasje was?’ Ik keek haar aan en trok mijn wenkbrauwen op.

Ze begon te giechelen. ‘Nee, hi hi, het was wel iets meer inderdaad.’ Ze hield een vinger voor haar lippen. ‘Ssttt, niet zeggen hoor!’ zei ze op harde fluistertoon.

Ik boog een beetje naar haar toe. ‘Denkt u dat ze dat niet weten?’ fluisterde ik terug.

Ze keek naar Annemarie en vervolgens naar de bode en kneep haar ogen samen. ‘Dat denk ik niet.’ Ze schudde haar hoofd.

‘Nou, goed, van mij zullen ze niets horen. Maar misschien hebben ze al wat door hoor.’

‘Oh, denk je?’

Ik haalde mijn schouders op.

Ondertussen was de bode opgestaan en verdween in een van de kamers. Niet veel later kwam hij weer naar buiten en hield de deur open. ‘Zitting voor mevrouw Snoek,’ riep hij, ‘jullie mogen naar binnen.’

Carolien sprong op. ‘Dat zijn wij!’

Ik pakte mijn tas en stond ook op. ‘Ga maar naar binnen.’ Ik gebaarde naar de openstaande deur.

Ze liep langs de bode. ‘Dank je wel jongeman!’ riep ze hem toe in het voorbijgaan. ‘Oh, wat een gezelligheid!’ hoorde ik haar roepen.

‘Sorry,’ fluisterde Annemarie zachtjes, ‘ik heb echt geprobeerd om haar een beetje nuchter hier te krijgen.’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Maak je daar niet druk om hoor. Ik ben alleen maar blij dat je met haar mee bent gekomen.’

We volgden Carolien naar binnen. De deur werd zachtjes achter ons gesloten.

Aan de rechterkant van de kamer stond een lange tafel waar twee mannen achter zaten: een man van middelbare leeftijd met een volle grijze haarbos en een leesbril op zijn neus en naast hem een jongere man, ook met een bril op, die een computerscherm voor zich had staan. Het waren de rechter en de griffier.

‘Mevrouw Snoek?’ vroeg de rechter.

‘Jazeker! Dat ben ik!’ Carolien lachte breed naar hem.

De rechter keek haar wat bedenkelijk aan en verplaatste zijn blik naar Annemarie. ‘En u bent?’

‘Ik ben haar vrijwilliger,’ antwoordde ze.

‘Ah, en u bent mevrouw Penning.’ We waren elkaar al verschillende keren tegengekomen in het verleden.

Tegenover de lange tafel stonden links en rechts twee kleinere tafels, elk met twee stoelen erachter. De rechter gebaarde ernaar. ‘Jullie mogen daar plaatsnemen.’

Annemarie en Carolien (die bijna naast de stoel ging zitten) namen plaats achter de ene tafel. Ik nam plaats achter het andere.

‘Goed, welkom. Jullie zijn hier vanwege het verzoek dat mevrouw Snoek heeft gedaan om onder bewind gesteld te worden.’ Hij keek vragend naar Carolien. ‘Klopt dat?’

‘Jazeker! Ik bent toch zó blij dat Mariëlle mijn geld gaat beheren. Echt helemaal geweldig!’ Ze knikte geestdriftig.

‘En kunt u mij vertellen waarom u een bewindvoerder nodig heeft?’ vroeg hij haar.

Ze begon weer te vertellen over de computers die het voor haar toch allemaal wel erg lastig maakten. ‘Ik begrijp het allemaal niet meer zo goed.’ Ze gebaarde naar het beeldscherm dat voor de griffier stond.

‘Juist,’ zei de rechter. Hij keek haar over zijn bril heen onderzoekend aan.

Zijn blik werd beantwoord met een hele brede glimlach.

‘Maar dan heeft u toch niet persé een bewindvoerder nodig mevrouw Snoek? U heeft een vrijwilliger die u daar volgens mij prima mee kan helpen.’

‘Nou,’ kwebbelde Carolien vrolijk door, ‘ik wordt natuurlijk ook al een dagje ouder hè.’

‘Hm hm,’ reageerde de rechter. ‘Ik heb hier ook een brief van uw huisarts, die zegt dat er sprake is van een alcoholverslaving.’

‘Ja, ja, ach,’ mompelde Carolien.

‘Heeft u nu misschien ook gedronken mevrouw Snoek?’

Carolien keek even naar mij en vervolgens weer naar de rechter. ‘Ik heb een klein glaasje op inderdaad. Om mezelf wat moed in te drinken.’

‘Aha,’ antwoordde de rechter. Hij had al lang door dat het wel wat meer was dan een klein glaasje. De alcoholwalm had zich ondertussen door de hele ruimte verspreid.  

De rechter keek nu mij aan. ‘Ik heb hier uw bereidverklaring. U wilt inderdaad haar bewindvoerder worden?’

Ik knikte. ‘Ja zeker.’

‘Nou, dan denk ik niet dat we hier nog veel woorden aan vuil hoeven te maken. Mevrouw Snoek, wij zullen de beschikking in orde maken, deze zult u binnen enkele dagen per post gaan ontvangen. Vanaf dat moment is mevrouw Penning uw bewindvoerder.’

‘Nou zeg, dat is fijn! Ontzettend bedankt!,’ riep Carolien.

De rechter knikte. ‘Jullie mogen weer gaan hoor.’

We stonden alle drie weer op. Annemarie hield de deur open en liet Carolien voor gaan. Die draaide zich in de deuropening nog even om en zwaaide vrolijk naar de twee mannen achter de lange tafel. De griffier dook een beetje weg achter zijn beeldscherm om de grijns op zijn gezicht te verbergen, de rechter knikte gedecideerd naar haar.

‘Bedankt, en tot de volgende keer,’ zei ik in het voorbijgaan.

‘Tot ziens mevrouw Penning. En heel veel succes,’ zie de rechter en betekenisvol achteraan.

Ik knikte. ‘Dat gaat wel goed komen.’ Ik stapte de kamer uit en dacht wat gegniffel te horen terwijl ik de deur achter me sloot.

In de hal, bovenaan de trap, stonden Annemarie en Carolien op me te wachten.

‘Nou, dat ging ook snel!’ riep Carolien. Ze legde een hand op mijn arm toen we de trap afliepen. ‘Denk je dat hij het doorhad?’ fluisterde ze.

‘Wat?’ fluisterde ik terug, ‘dat je wel iets meer op hebt dan een glaasje?’ Achter me hoorde ik Annemarie snuivend een lachbui onderdrukken.

Carolien knikte.

‘Tsja,’ zei ik met een uitgestreken gezicht, ‘wie zal het zeggen. Je hebt de rechter in ieder geval goed kunnen overtuigen dat je een bewindvoerder nodig hebt!’

Vond je het een interessant verhaal, of misschien juist grappig of ontroerend? Je kunt mijn werk steunen door een duimpje te geven, het verhaal te delen of door hieronder een bericht achter te laten.